การออกแบบการระบายอากาศ (Ventilation Design) สำหรับสถาปัตยกรรมเขตร้อน (Tropical Architecture) อย่างเช่นประเทศไทยถือว่าเป็นหนึ่งในประเด็นความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากสภาพภูมิอากาศของสถาปัตยกรรมเขตร้อนมีสภาพอากาศที่ร้อนและชื้น บางครั้งรูปลักษณ์สถาปัตยกรรมที่สวยงามแต่ขาดซึ่งการออกแบบการระบายอากาศ ก็สามารถทำให้สถาปัตยกรรมนั้น ๆ มีความไม่น่าอยู่ได้ การคำนึงถึงการประยุกต์ใช้กลยุทธ์การออกแบบการระบายอากาศที่มีประสิทธิภาพสามารถช่วยเพิ่มความสบายให้กับผู้ใช้พื้นที่ รวมถึงลดความจำเป็นในการใช้เครื่องปรับอากาศ ซึ่งหมายความว่า การออกแบบการระบายอากาศที่ดีสามารถช่วยลดการใช้จ่ายภายในอาคารนั้น ๆ ได้
หลักการและกลยุทธ์สำหรับการออกแบบการระบายอากาศ ได้แก่ ข้อที่หนึ่ง การจัดวางผังโดยคำนึงถึงทิศทางสัญจรของลม โดยควรจัดวางอาคารให้สอดรับกับทิศทางลมที่พัดเข้ามาผ่านช่องอากาศสู่พื้นที่ภายในอาคาร ข้อที่สอง การคำนึงถึงการออกแบบจัดวางช่องเปิดภายในอาคาร โดยเราควรเลือกหน้าต่างและประตูที่มีช่องเปิดที่ใหญ่เพียงพอให้ลมสัญจรผ่านได้คล้อง และควรจัดวางข่องเปิดต่าง ๆ ให้อยู่ตรงข้ามกันเพื่อให้เกิดการไหลเวียนของอากาศที่ดี (Airflow) การใส่หน้าต่างบานเกล็ด, การออกแบบเพดานที่สูง รวมถึงการออกแบบชายคาที่มีการระบายอากาศที่ดีก็สามารถเพิ่มการไหลเวียนของอากาศให้กับพื้นที่ภายในอาคาร ข้อที่สาม คือการคำนึงถึงวัสดุที่เลือกใช้ก่อสร้างสถาปัตยกรรม วัสดุ (Material) โดยปกติมักจะมีข้อดีข้อเสียต่างกัน วัสดุบางชนิดเช่นคอนกรีตสามารถกักเก็บความร้อนระหว่างวันซึ่งส่งผลต่อสภาพอากาศภายในพื้นที่ของอาคาร ในขณะเดียวกันวัสดุบางชนิดเช่นไม้สามารถระบายความร้อนได้ดีไม่กักเก็บความร้อนไว้ในวัสดุ การเลือกใช้วัสดุที่มวลมีความเบามักจะไม่กักเก็บความร้อนจัดวางไว้ในพื้นที่ ข้อสุดท้าย คือการจัดวางภูมิทัศน์และพืชพรรณ การเลือกปลูกต้นไม้และพุ่มไม้ไว้ในตำแหน่งที่เหมาะสม สามารถสร้างร่มเงาและทำให้อากาศเย็นก่อนที่จะสัญจรผ่านเข้ามาในอาคาร การออกแบบให้มีหลังคาและกำแพงธรรมชาติ (Green Roof & Green Wall) ก็สามารถลดความร้อนและปรับคุณภาพของอากาศภายในอาคารให้ดีได้เช่นกัน
